ถ้าคุณกำลังจะเปิดบริษัทเป็นครั้งแรก คำถามที่ค้างอยู่ในหัวส่วนใหญ่ไม่ใช่ “ต้องทำอะไรบ้าง” — แต่เป็น “จะพลาดตรงไหนโดยไม่รู้ตัว”

คำตอบสั้นๆ ก่อน: การเปิดบริษัทจำกัดในประเทศไทยมี 6 ขั้นตอนหลัก

1. จองชื่อบริษัทกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
2. จดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ
3. จัดประชุมจัดตั้งบริษัท
4. จดทะเบียนจัดตั้งบริษัท
5. ขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร
6. จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (เฉพาะกรณีที่รายได้ถึงเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทต่อปี)

เปิดบริษัทคืออะไร และควรเปิดเมื่อไหร่

การเปิดบริษัทคือการแยก “ตัวคุณ” ออกจาก “ธุรกิจของคุณ” ตามกฎหมาย นับจากวันที่จดทะเบียนเสร็จ บริษัทจะกลายเป็นนิติบุคคลที่มีสิทธิและหน้าที่ของตัวเอง ทำสัญญาเองได้ ถือทรัพย์สินเองได้ และรับผิดในหนี้ของตัวเอง

จังหวะที่คนส่วนใหญ่ตัดสินใจเปิดมักมาจากสองแรงกดดัน — ภาระภาษีบุคคลธรรมดาที่เริ่มหนักเกินไป กับคู่ค้าที่เริ่มขอใบกำกับภาษีหรือขอทำสัญญากับนิติบุคคลเท่านั้น

ในแง่ภาษี บริษัทที่เข้าเงื่อนไข SME จะได้อัตราก้าวหน้า ไม่ใช่อัตราเดียวแบบที่หลายคนเข้าใจ

เงื่อนไข SME คือทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้วในวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชีไม่เกิน 5 ล้านบาท และ รายได้จากการขายสินค้าและการให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี บริษัทที่ไม่เข้าเงื่อนไขนี้เสียภาษีในอัตราเดียวคือ 20% ของกำไรสุทธิ

ที่มา: อัตราภาษีและการคำนวณภาษี — กรมสรรพากร (ตรวจสอบเมื่อ 8 กันยายน 2569)

มีอีกเรื่องที่ควรเข้าใจตั้งแต่ต้น เพราะมีคนเข้าใจผิดกันมาก — คำว่า “บริษัทจำกัด” หมายถึงความรับผิดของผู้ถือหุ้นจำกัดอยู่ที่มูลค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบเท่านั้น ในทางทฤษฎีถ้าธุรกิจล้ม ทรัพย์สินส่วนตัวของคุณจะไม่ถูกดึงไปด้วย

แต่ในทางปฏิบัติ เกราะนี้บางกว่าที่หลายคนคิด เพราะเมื่อบริษัทใหม่ไปขอสินเชื่อหรือเช่าพื้นที่ ธนาคารและผู้ให้เช่ามักขอให้กรรมการค้ำประกันส่วนตัวอยู่ดี — เท่ากับความรับผิดกลับมาที่ตัวคุณผ่านสัญญาค้ำประกัน ไม่ใช่ผ่านกฎหมายบริษัท การเปิดบริษัทจึงช่วยเรื่องภาษีและความน่าเชื่อถือได้ชัดเจนกว่าที่จะช่วยเรื่องการปกป้องทรัพย์สินส่วนตัวในช่วงปีแรกๆ

เรื่องนี้มีรายละเอียดมากกว่าที่จะอธิบายจบในหัวข้อเดียว — เราเขียนแยกไว้แล้วใน บุคคลธรรมดา vs นิติบุคคล แบบไหนเซฟภาษีและปลอดภัยกว่ากัน ซึ่งมีการคำนวณจุดคุ้มทุนให้ดูชัดๆ

จดบริษัทต้องมีกี่คน

คำถามนี้เปลี่ยนคำตอบไปแล้ว หลังการแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มีผลบังคับใช้ 7 กุมภาพันธ์ 2566 ตาม พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ฉบับที่ 23 พ.ศ. 2565) ซึ่งลดจำนวนผู้เริ่มก่อการขั้นต่ำของบริษัทจำกัดลง จากเดิมที่ต้องใช้ 3 คน เหลือเพียง 2 คน

ผู้เริ่มก่อการต้องเป็นบุคคลธรรมดา บรรลุนิติภาวะ และต้องถือหุ้นอย่างน้อยคนละ 1 หุ้น ส่วนกรรมการบริษัทจะมีกี่คนก็ได้ และไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ถือหุ้น

ที่มา: พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมป.พ.พ. (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 — กรมพัฒนาธุรกิจการค้า · ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 69 ก (ตรวจสอบเมื่อ 8 กันยายน 2569)

เอกสารที่ต้องเตรียม

รายการพื้นฐานสำหรับบริษัทจำกัดทั่วไป:

• สำเนาบัตรประชาชนของผู้เริ่มก่อการและกรรมการทุกคน
• สำเนาทะเบียนบ้านที่จะใช้เป็นที่ตั้งสำนักงาน
• หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ หรือสัญญาเช่า (กรณีไม่ได้เป็นเจ้าของ)
• แผนที่ตั้งสำนักงาน
• ชื่อบริษัทที่จองไว้แล้ว 3 ชื่อ เรียงตามลำดับความต้องการ
• รายละเอียดวัตถุประสงค์ของบริษัท
• ข้อมูลทุนจดทะเบียนและการแบ่งหุ้น

ถ้าใช้บ้านตัวเองเป็นที่ตั้งบริษัท ให้ตรวจสอบก่อนว่าเป็นบ้านในโครงการที่มีข้อห้ามจดทะเบียนนิติบุคคลหรือไม่ — จุดนี้ทำให้หลายคนต้องหยุดกลางทาง

ทุนจดทะเบียนควรใส่เท่าไร

ไม่มีตัวเลขที่ถูกต้องสำหรับทุกคน แต่มีหลักคิดที่ใช้ได้จริง

ทุนจดทะเบียนไม่ใช่เงินที่ต้องมีอยู่ในบัญชีตลอดเวลา มันคือจำนวนที่ผู้ถือหุ้นผูกพันว่าจะชำระ และเป็นตัวเลขที่คู่ค้าเห็นได้จากหนังสือรับรอง — จึงทำหน้าที่เป็นสัญญาณความน่าเชื่อถือไปในตัว

สามปัจจัยที่ควรชั่งน้ำหนัก คือ ความน่าเชื่อถือในสายตาคู่ค้าและสถาบันการเงิน · เงื่อนไข SME ที่ผูกกับทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท · และภาระผูกพันจริง เพราะทุนที่จดไว้คือจำนวนที่ผู้ถือหุ้นผูกพันว่าจะต้องชำระ การใส่ตัวเลขสูงเกินกำลังจึงกลายเป็นหนี้ที่ตามมาทีหลัง

ทุน 1 ล้านบาทเป็นตัวเลขที่ธุรกิจขนาดเล็กเลือกใช้บ่อยที่สุด เพราะสมดุลระหว่างความน่าเชื่อถือกับภาระผูกพันที่ต้องแบกจริง แต่ถ้าคุณต้องยื่นประมูลงานราชการหรือทำงานกับบริษัทขนาดใหญ่ ตัวเลขที่เหมาะสมอาจสูงกว่านั้น

ขั้นตอนการจดทะเบียน ทีละขั้น

ทั้งหมดนี้ทำเองได้ และเราจะเขียนคู่มือฉบับลงมือทำเองแยกไว้อีกบทความหนึ่ง

จุดที่คนทำเองมักติดไม่ใช่ขั้นตอนที่ซับซ้อนที่สุด แต่เป็นขั้นที่ดูง่ายที่สุด — ชื่อบริษัทถูกปฏิเสธ หรือวัตถุประสงค์แคบเกินไปจนต้องจดแก้เพิ่ม ถ้าอยากให้มีคนตรวจเอกสารก่อนยื่น เรารับดูให้ได้ที่ บริการจดทะเบียนบริษัทและขอใบอนุญาต

จดทะเบียนบริษัทใช้เวลากี่วัน

เมื่อชื่อบริษัทผ่านการอนุมัติและเอกสารครบถ้วนแล้ว การยื่นจดทะเบียนต่อเจ้าหน้าที่ใช้เวลาประมาณ 3 วันทำการ ระยะเวลาจริงขึ้นอยู่กับลำดับคิวในช่วงนั้นด้วย

ตัวแปรที่ทำให้ช้าไม่ใช่ขั้นตอนราชการ แต่คือเอกสารที่ต้องแก้กลับไปกลับมา ซึ่งเป็นเหตุผลที่การให้คนที่ทำงานนี้ประจำตรวจเอกสารก่อนยื่น มักประหยัดเวลาได้มากกว่าที่คิด

เปิดบริษัทใช้เงินเท่าไหร่

ค่าใช้จ่ายแบ่งเป็นสามก้อน คือค่าธรรมเนียมภาครัฐตอนจัดตั้ง · ค่าใช้จ่ายแฝงที่คนมักลืม เช่น ตราประทับและป้ายชื่อ · และค่าใช้จ่ายประจำหลังเป็นบริษัทแล้ว เช่น ค่าทำบัญชีรายเดือนและค่าสอบบัญชีรายปี

ค่าธรรมเนียมภาครัฐตอนจัดตั้งบริษัทจำกัด (อัตราปัจจุบันอ้างอิงจากประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า — DBD)

หมายเหตุ: ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นมา กรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้สิ้นสุดมาตรการลดหย่อนค่าธรรมเนียม 50% สำหรับระบบออนไลน์ (e-Registration) แล้ว

ที่มา: การจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิและจัดตั้งบริษัทจำกัด — กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (ตรวจสอบเมื่อ 8 กันยายน 2569) · อากรแสตมป์ตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์ท้ายประมวลรัษฎากร (กรมสรรพากร)

เราแยกค่าใช้จ่ายทุกก้อนไว้ครบแล้วใน จดทะเบียนบริษัทต้องใช้เงินเท่าไหร่ สรุปค่าใช้จ่ายทุกบาทที่ซ่อนอยู่

หลังจดทะเบียนแล้วต้องทำอะไรต่อ

นี่คือหัวข้อที่สำคัญที่สุดของบทความนี้ และเป็นหัวข้อที่คนอ่านน้อยที่สุด

นับจากวันที่บริษัทเกิดขึ้น หน้าที่ตามกฎหมายเริ่มเดินทันที ไม่ว่าบริษัทจะมีรายได้หรือไม่ก็ตาม:

ที่มาของกำหนดเวลาในตาราง: หลักเกณฑ์การนำส่งงบการเงิน — กรมพัฒนาธุรกิจการค้า · อัตราภาษีและการคำนวณภาษี — กรมสรรพากร · สำนักงานประกันสังคม (พ.ร.บ.ประกันสังคม มาตรา 34)

บทลงโทษไม่ได้เล็ก และค่าปรับการนำส่งงบล่าช้าคิดเป็นขั้นบันได ยิ่งช้ายิ่งแพง

จุดที่คนคิดผิดบ่อยคือคิดว่าค่าปรับคือตัวเลขเดียว — จริงๆ แล้วปรับ ทั้งผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีและกรรมการผู้จัดการ คนละเท่ากัน ยอดจริงจึงเป็นสองเท่า ส่วนโทษสูงสุดตาม พ.ร.บ.การบัญชี มาตรา 30 อยู่ที่ไม่เกิน 50,000 บาท

ที่มา: หลักเกณฑ์การนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น — กรมพัฒนาธุรกิจการค้า · ตารางอัตราค่าปรับกรณียื่นงบการเงินล่าช้า (ตรวจสอบเมื่อ 8 กันยายน 2569)

สรุป — สิ่งที่ควรตัดสินใจก่อนเริ่ม

เปิดบริษัทไม่ใช่เส้นชัย มันคือวันที่นาฬิกาเริ่มเดิน

ก่อนยื่นเอกสารวันแรก มีสามเรื่องที่ควรตัดสินใจให้จบก่อน — จะใส่ทุนจดทะเบียนเท่าไร · ใครจะเป็นผู้ถือหุ้นและกรรมการจริงๆ · และใครจะดูแลบัญชีกับการปิดงบให้ตั้งแต่รอบปีแรก

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีเฉพาะราย กฎหมาย อัตราภาษี และค่าธรรมเนียมมีการเปลี่ยนแปลงได้ กรณีของแต่ละธุรกิจมีรายละเอียดต่างกัน ควรปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตหรือที่ปรึกษากฎหมายก่อนดำเนินการจริง